Obraz rewolucji w „Przedwiośniu” Żeromskiego

Rewolucja to przewrót, który polega na przeprowadzeniu gwałtownych zmian na określonym obszarze życia społecznego. Owe zmiany odbywają się w krótkim czasie i mogą dotyczyć różnych sfer, takich jak polityka, społeczeństwo, obyczaje, muzyka czy media. W historii ludzkości bywały rewolucje pokojowe i pozytywnie zmieniające świat, takie jak chociażby polska Solidarność czy ukraińska Pomarańczowa Rewolucja, lecz występowały również krwawe i złowieszcze przewroty, czego dowód stanowi np. rewolucja bolszewicka.

Rewolucję bolszewicką w negatywnym świetle prezentuje „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego. Przewrót z 1917 r. doprowadził do przejęcia władzy w Rosji przez komunistyczną partię robotniczą z Włodzimierzem Leninem i jego następcą – Józefem Stalinem – na czele. Stefan Żeromski w swojej słynnej powieści przedstawia obraz bolszewickiego przewrotu na przykładzie ówczesnego rosyjskiego miasta Baku, które współcześnie jest stolicą Azerbejdżanu.

Wizja rewolucji bolszewickiej w „Przedwiośniu”

Przed wybuchem rewolucji w Baku żyje się tam spokojnie i dostatnio, czego najlepszym przykładem jest rodzina Baryków. Seweryn – ojciec, mąż i głowa rodziny – przenosi się do Baku z Polski, aby poprawić sytuację materialną swoją i najbliższych, lecz wraz z nadejściem bolszewickiej rebelii sytuacja dramatycznie się zmienia, praktycznie niemal z dnia na dzień. Rewolucja sprawia, że Baku przeistacza się w pełne chaosu i przemocy miasto, gdzie przestają funkcjonować zakłady pracy, banki, sklepy i instytucje publiczne. Z bogatej i tętniącej życiem metropolii przeistacza się w upadłą ruinę, gdzie brakuje nawet żywności. Pracownicy nie otrzymują pensji, ludzie są wyrzucani ze swoich domów, a bolszewicy konfiskują ich majątki. W wyniku rewolucji władzę przejmuje grupa posługująca się brutalną siłą i w ten sposób terroryzująca społeczeństwo.

Przewrotowcy wielokrotnie sięgają po zbrodnię, jak chociażby w stosunku do Jadwigi Barykowej, którą zabijają. Apogeum rewolucyjnej przemocy stają się codzienne łapanki, egzekucje uliczne, a w końcu ludobójstwo Ormian dokonane przez Turków. W efekcie działań bolszewików Baku spływa krwią i upada jako miasto. Mimo że rewolucjoniści teoretycznie walczą o sprawiedliwość i równość, w istocie dążą wyłącznie do grabieży i przejęcia jak najmniejszym kosztem jak największej władzy, a co za tym idzie, również majątków mieszkańców Baku.

Widać więc, że w „Przedwiośniu” pojawia się jednoznacznie negatywny obraz rewolucji, jako źródła chaosu, zła, cierpienia i śmierci. Żeromski kategorycznie krytykuje bolszewicki przewrót i zwraca uwagę na negatywne konsekwencje, jakie się z nim wiążą. Nie zauważa żadnych pozytywnych aspektów komunistycznej rebelii i podkreśla wielkie zagrożenie, jakie ze sobą niesie. Na podstawie upadku Baku daje do zrozumienia, że rewolucja w bolszewickim wydaniu to najgorsze, co może się przytrafić społeczeństwu.

 

Podobne wpisy

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *